Ana Sayfa Yayın Kurulu Danışma Kurulu Hakem Kurulu Yayın İlkeleri Arşiv Bağlantılar Duyurular İletişim
  SON SAYI

 


 

 


 


Türk Kültürü Araştırmaları Dergisi Dizini (2008-2013)

ÖZET

Fıkra Türüne Ait Folklor Ürünlerinin Yeniden Üretimi Bağlamında Nasreddin Hoca Fıkralarında Karikatürleştirme

Betül GÖRKEM

Özet: Türk sözel edebiyatının unsurlarından olan fıkra türü geçmişten günümüze dilden dile ve nesilden nesle aktarılarak gelmiştir. Bu türün önemli temsilcilerinden olan Nasreddin Hoca ise Türk milletini temsil özelliği kazanmış önemli tiplerdendir. Nasreddin Hoca’nın adı etrafında anlatılan fıkra metinleri önceleri sadece sözel kültür ortamının ürünüyken, zamanla yazılı kültür ortamına dâhil olmuş ve günümüzde çeşitli vesilelerle elektronik kültür ortamında da karşımıza çıkmaktadır. Nasreddin Hoca’nın yazılı kültür ortamındaki izlerinden biri de günümüz mizah dergilerinde bazı karikatüristlerin Hoca’nın fıkralarını temel alan karikatürleridir. Çizerlerin karikatürlerinde, fıkraların yeniden yorumlanarak okurlarına sunulduğu görülmektedir. Ayrıca bu karikatürler, dergilerde yayımlandıktan sonra elektronik ortamda da yayılmaktadır. Böylece fıkradan üretilen yeni mizah malzemesi, elektronik kültür ortamında daha geniş kitlelere ulaşmaktadır. Başka bir deyişle fıkra metinleri temel alınarak yeni mizah unsurları oluşturulmakta ve yayılmaktadır. Bu çalışmada fıkra türünün kültür ortamlarından etkilenişi ve bu ortamları etkilemesi de göz önüne bulundurularak çizerlerin ürünleri ile fıkralar reproduction (yeniden üretim) / reconstruction (yeniden oluşturma) merkezli olarak değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler: Nasreddin Hoca, fıkra geleneği, karikatür, reproduction (yeniden üretim) / reconstruction (yeniden oluşturma), birincil ve ikincil sözlü kültür ortamları