Ana Sayfa Yayın Kurulu Danışma Kurulu Hakem Kurulu Yayın İlkeleri Arşiv Bağlantılar Duyurular İletişim
  SON SAYI

 


 

 


 


Türk Kültürü Araştırmaları Dergisi Dizini (2008-2013)

ÖZET

Uygur Yenileşme Sürecindeki İstanbul Ekolü ve Onun Bazı Temsilcileri Üzerine

Abdureşit Jelil QARLUQ

Özet: Uygur yenileşmesi üzerine henüz derinlemesine inceleme-araştırma yapılmamıştır. Fakat Türk-İslâm coğrafyasında gelişen ceditçilik hareketi ekseninde Uygur yenileşme sürecine odaklanmak mümkündür. 19. Yüzyılın sonlarından itibaren, özellikle eğitim alanında ve milletleşme sürecinde İstanbulda öğrenimini tamamlayıp dönen Uygur aydınlarıyla İstanbul ve İdil-Ural Türklerinden dâvet edilen aydınların Uygur sosyo-kültürel yenileşmesi ve milletleşme sürecindeki kimlik algılamasında çok belirgin etkileri olmuştur. Yazımızda, “İstanbul ekolü” adını verdiğimiz, İstanbul’da öğrenim gören veya çeşitli vesilelerle bu şehri ziyaret edenlerle İstanbuldan gönderilen aydınların, İstanbuldaki gelişmeleri Uygurlar arasında yaymaya, dolayısıyla Uygurların kalkınması, modern manada milletleşmesi için canı pahasına çalışmış olup, Uygur sosyo-kültürel yapısına ve sosyo-politik gelişimine önemli etkileri yapmıştır. İşbu yazıda Uygur yenileşme sürecinin ana hatları üzerinde durularak, bu süreçte derin izler bırakmış olan “İstanbul ekolü”’nün bazı temsilcilerin faaliyetleri hakkında bilgi verilmeye çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler: Uygur Yenileşmesi, Usul-i Cedit, “İstanbul ekolü”, İstanbul, Kaşgar.